CO TO JEST CREDIT SCORE?
Credit Score to pewna liczba (max. 850), która odzwierciedla poziom ryzyka przyznania tobie kredytu (lub inaczej- jak ryzykowne dla danej instytucji/banku będzie przyznanie ci kredytu). Zazwyczaj - im większa liczba czyli credit score, tym mniejsze ryzyko. A dla ciebie szansa na kredyt (czasami wyższy i na korzystniejszych warunkach).
Credit score tworzony jest na podstawie statystycznego modelu z wykorzystaniem standardowych elementów z twojego raportu kredytowego. Pamiętaj, że credit score nie jest fizycznie stale przechowywany jako część twojej historii kredytowej. Jest to raczej numer generowany w danym momencie - np. gdy kredytodawca chce wglądu w twój raport kredytowy wówczas dołącza się do niego twój credit score aktualny w danym momencie.
Credit score jest zmienny (w żadnym wypadku nie jest to numer raz na zawsze stały), zmienia się za każdym razem kiedy zmienia się jakiś element w naszym raporcie kredytowym. Np. dokonanie płatności na czas, otworzenie nowego rachunku bankowego powoduje, że nasz wskaźnik kredytowy wzrasta.
Twój credit score może się różnić w zależności przez jaką instytucję finansową jest sprawdzany. Dla dwóch różnych kredytodawców w tym samym czasie może być zupełnie inny - zależy to od tego jakiego modelu wyliczania wskaźnika użyto. Może być też inny, gdy chodzi o kredyt samochodowy lub pożyczkę hipoteczną.
Dlaczego korzysta się z Credit Score?
Zanim pojawił się credit score, kredytodawcy własnoręcznie przeglądali raport kredytowy każdego klienta wnioskującego o pożyczkę i na tej podstawie podejmowali decyzję - odmowę lub przyznanie kredytu. Kredytodawca mógł odmówić udzielenia kredytu na podstawie własnego osądu, że np. klient ma już za duże zadłużenie lub za dużo spóźnionych płatności. Operacje takie były bardzo czasochłonne. Ale przede wszystkim były niedoskonałe i pełne pomyłek, ponieważ kredytodawcy uzależniali decyzję o tym czy kredytobiorca będzie w stanie spłacać raty od swojej osobistej oceny.
Credit score pozwala kredytodawcom na szybką, obiektywną i sprawiedliwą ocenę sytuacji klienta oraz podjęcie decyzji. Dla ciebie, czyli kredytobiorcy jest to też lepsza sytuacja, ponieważ bez różnicy jaką jesteś osobą, twój wskaźnik kredytowy daje wyobrażenie o twojej płynności finansowej i na ile będziesz w stanie poradzić sobie ze spłacaniem rat, z uwzględnieniem twojej przeszłej historii kredytowej i obecnemu statusowi kredytowymi.
Kto korzysta z Credit Score i w jaki sposób?
Przede wszystkim banki, instytucje finansowe przyznające karty kredytowe, dealerzy samochodowi, sieci handlowe i wszystkie inne firmy udzielające pożyczek i kredytów. Korzystają z credit score, by szybko i sprawnie ocenić historię kredytową i wypłacalność danego klienta, zamiast przeglądać całą masę dokumentów.
Mimo że przy ostatecznej decyzji o przyznaniu kredytu znaczące się jeszcze inne czynniki, np. dochód klienta a wysokość pożyczki, to jednak credit score jest podstawowym czynnikiem wiarygodności kredytowej.
Co ma wpływ na mój Credit Score?
Wszystko może zależeć od tego o jakiego rodzju pożyczkę się staramy i jaki wariant wyliczania naszego numeru zostanie zastosowany. Z reguły jednak zawsze pod uwagę brane są następujące elementy:
- liczba i kwota spóźnionych płatności
- jak spłacasz kredyt (czy tylko „minimum payment czy więcej)
- rodzaj, liczba kont bankowych i od jak dawna są otwarte
- wysokość zadłużenia
- ostatnie zapytania o pożyczki i zakupy na raty
Historia Credit Score
Credit score wszedł do szerokiego użytku w 1980 roku. Na długo przed tym, o przyznaniu kredytu decydowała tylko zwykła ludzka ocena czy osąd. Osoba udzielająca pożyczki porównywała zachowania przy spłacie rat swoich klientów w przeszłości i na tej podstawie oceniała swoich nowych klientów. Był to proces długi i obarczony dużym błędem. W końcu pożyczkodawcy zaczęli standaryzować i ujednolicać pewne elementy jako wskaźniki sugerujące o wiarygodności i wypłacalności klienta. Zaczęli je punktować. Liczba punktów była inna dla różnych klientów, w zależności od tego co posiadali i co znajdowało się w ich raporcie kredytowym.
Taki system punktowy lekko pomógł, ale ciągle był daleki od doskonałości i nie oceniał tak naprawdę wiarygodności kredytowej i wypłacalności (bo nie było oto parte na zachowani klienta, a na tym co ma). W końcu zaczęto przyglądać się także sposobom w jaki dany klient w przeszłości posługiwał się swoim kredytem i jak go spłacał. W oparciu o analizy sposobu spłat i używania kredytów setek tysięcy klientów a także w oparciu o wcześniejsze informacje udało się stworzyć możliwie najbardziej obiektywny sposób oceny zachowań kredytobiorców.
Sposoby wyliczania Credit Score
Twórcy modelów wyliczania credit score przeanalizowali zachowania co najmniej miliona klientów, którzy w tym samym czasie zaciągnęli kredyt lub wzięli pożyczkę. Przyjrzeli się, kto spłacał zadłużenie, a kto nie. Porównali też te same powtarzające się zmienne i tych osób. Modele wyliczania credit score dla pożyczek na samochód lub dom, opierają się w dużej mierze na statystykach spłat rat pożyczek tego rodzaju.
Kategorie ryzyka
Przy wyliczaniu credit score, pożyczkodawcy ustawiają cię w pewnej kategorii ryzyka, w której to są w stanie porównać twoją sytuację do dużej grupy osób z podobną do twojej historią kredytową. To pozwala im oddzielić „groch od maku” i mają pewność ocena twoich zachować kredytowych w przyszłości będzie przeprowadzona sprawiedliwie. Na przykład: klient, który ma bardzo krótką historię kredytową i jeden lub dwa rachunki bankowe nie będzie zestawiony do porównania z klientami, którzy mają bardzo długą historię kredytową. Będzie zestawiony z osobami o podobnie krótkiej historii kredytowej. Pamiętaj też, że czynniki decydujące o kategorii ryzyka (np. liczba kont bankowych, całkowite zadłużenie itd.) u jednego klienta, będą inaczej wpływać na credit score u drugiego klienta, będącego w innej grupie ryzyka.
Co wpływa na wysokość Credit Score?
Poszczególne elementy z twojego raportu kredytowego decydują o wysokości twojego credit score. Np. takie elementy jak całkowite zadłużenie, rodzaj kont bankowych, liczba spóźnionych płatności czy długość czasu przez jaki otwarte jest konto, są tym co decyduje o twoim credit score. Te elementy mogą mieć pozytywny albo negatywny wpływ. Odmawiając pożyczki, pożyczkodawcy muszą ci uzasadnić i wymienić element, który zadecydował o niskim credit score.
Jak mogę zobaczyć swój Credit Score?
Pożyczkodawcy/kredytodawcy, w szczególności ci udzielający pożyczek/kredytów hipotecznych, często pokazują swoim klientom ich credit score w czasie rozptrywania ich wniosku. Ale nie mają takiego obowiązku, robią to z dobrej woli. Na razie tylko w niektórych stanach przyjęto przepisy, które nakazują agentom udzielającym pożyczki hipotecznej pokazanie klientom ich credit score. Dzieje się tak np. w Kalifornii od lipca 2001. Wiele innych stanów planuje przyjąć podobne przepisy. Aby zobaczyć swoją historię kredytową, pozanć swój Credit Score oraz skorzystać z wielu benefitów programu Triple AdvantageSM Credit Monitoring, odwiedź stronę FreeCreditReport.com.
Dlaczego nie mam Credit Score?
Aby mieć credit score trzeba niejako zaistnieć w systemie finansowym i stworzyć swoją historię np. mieć rachunek w banku, starać się o pierwszą pożyczkę/kredyt i zacząć ją spłacać, postarać się o pierwszą kartę kredytową, używać jej i spłacić kartą, spłacać ją, opłacać rachunki, mieć telefon komórkowy, itp. Jeżeli nie masz historii to nie masz credit score, bo nie było go jak stworzyć.
Jak często zmienia się mój Credit Score?
Credit score to płynna liczba, zmieniająca się za każdym razem kiedy zmienia się report kredytowy. Jakakolwiek zmiana w którymś elemecie tego raportu może mieć pozytywny lub negatywny wpływ na twój credit score.
Czy współmażonek i inni członkowie rodziny wpływają na mój Credit Score?
Jeżeli macie z mężem/żoną wspólną kartę kredytową, razem podpisywaliście wniosek o pożyczkę albo wniskowałeś o kartę kredytową dla dziecka bądź upoważniłeś je do korzystania z twojego kredytu, to ma to bardzo duży wpływ na twój credit score. Ta druga osoba musi zdawać sobie świadomość, że każde jej nierozważne zachowanie wpływa negatywnie na twój credit score czyli obniża go.
Jeżeli twój małżonek lub dzieci mają indywidualne karty kredytowe tylko na ich imię, to ich zachwania nie mają wpływu na twój credit score (działają tylko na ich konto). Niemniej jednak pamiętaj, że w większośco przypadków (szczególnie gdy nie podpisywano żadnych umów przedmałżeńskch), każdy dług, kredyt czy pożyczka zaciągnięte w czasie trwania małżeństwa są wspólnym zadłużeniem, bez względu kto je zaciągał.